Politik Psikoloji Sözlüğü

Bilişsel Çelişki Teorisi, sosyal psikolog Leon Festinger tarafından 1957 yılında ortaya atılan ve bireyin sahip olduğu inançlar, değerler veya tutumlar ile gerçekleştirdiği davranışlar arasındaki uyumsuzluktan kaynaklanan psikolojik gerilim halini açıklayan bir kuramdır.

Emsal göstermenin psikolojik zemini iki temel bilişsel mekanizmaya dayanır.

Kapitalizmin erken evrelerinde insanın varoluşu "yaşamak"tan "sahip olmak" düzeyine indirgenmişken, gösteri toplumunda bu durum yerini "sahip olmak"tan sadece "görünmek" düzeyine bırakmıştır.

Önyargı; bir bireye, sadece belirli bir sosyal grubun üyesi olması nedeniyle yöneltilen, genellikle olumsuz olan önceden yapılandırılmış tutum veya değerlendirmedir. Sosyal psikolojik bir fenomen olarak önyargı, bilişsel düzeydeki kalıpyargılar ve davranışsal düzeydeki ayrımcılık ile birlikte üçlü bir yapının duygusal ve değerlendirmeci ayağını oluşturur. Siyasal alanda önyargı, gruplar arası ilişkileri, oy verme davranışlarını, ideolojik kutuplaşmayı ve devlet politikalarına yönelik destek veya direnci şekillendiren en güçlü psikopolitik mekanizmalardan biridir.

Politik Şüphecilik (Siyasal Kuşkuculuk), genel şüphecilik (skeptisizm) felsefesinin siyaset bilimi, otorite, devlet ve ideolojiler alanına uyarlanmış bir alt dalıdır. Temel olarak; politik kurumların meşruiyetini, siyasi liderlerin motivasyonlarını, ideolojik dogmaları ve mükemmel bir toplum düzeni kurulabileceği fikrini kökten bir kuşkuyla ele alan entelektüel duruşu ifade eder.

Propaganda, bireylerin algılarını şekillendirmek, bilişlerini manipüle etmek ve davranışlarını propagandacının arzuladığı niyet doğrultusunda yönlendirmek amacıyla gerçekleştirilen kasıtlı ve sistematik bir girişimdir.

Sosyal Kimlik Teorisi, bireylerin kendilerini ait hissettikleri sosyal gruplar aracılığıyla nasıl tanımladıklarını ve bu aidiyetin gruplar arası davranışları nasıl şekillendirdiğini açıklayan, sosyal psikoloji kökenli temel bir kuramdır.